Шүүгч хараат бус байж, гагцхүү хуульд захирагдана. Ерөнхийлөгч, Ерөнхий сайд, Улсын Их Хурлын ба Засгийн газрын гишүүн, төр, нам, олон нийтийн бусад байгууллагын албан тушаалтан, иргэн хэн боловч шүүгчээс шүүн таслах үүргээ хэрэгжүүлэхэд хөндлөнгөөс оролцож болохгүй. Шүүгчийн хараат бус, шүүхийн бие даасан байдлыг хангах зорилгоор Шүүхийн ерөнхий зөвлөл ажиллана. Шүүхийн ерөнхий зөвлөл шүүх, шүүгчийн шүүн таслах ажиллагаанд оролцохгүйгээр, гагцхүү хуульчдаас шүүгчийг шилж олох, эрх ашгийг нь хамгаалах зэрэг шүүхийг бие даан ажиллах нөхцөлөөр хангахтай холбогдсон үүргийг биелүүлнэ. Шүүхийн ерөнхий зөвлөлийн зохион байгуулалт, үйл ажиллагааны журмыг хуулиар тогтооно. / Монгол Улсын Үндсэн хуулийн 49 дүгээр зүйл/

Шүүгчийн эрх зүйн байдлын тухай хууль

Suld tolgoid


 

МОНГОЛУЛСЫНХУУЛЬ


 

2012оны03сарын07өдөр                            Төрийн ордон,                                    Улаанбаатар хот


 

ШҮҮГЧИЙН ЭРХ ЗҮЙН БАЙДЛЫН ТУХАЙ

НЭГДҮГЭЭР БҮЛЭГ

НИЙТЛЭГ ҮНДЭСЛЭЛ

 

1 дүгээр зүйл.Хуулийн зорилт

1.1.Энэ хуулийн зорилт нь МонголУлсын Үндсэн хуульд заасаншүүх эрх мэдлийгхэрэгжүүлэх чиг үүрэг бүхий шүүгчид тавих болзол, шаардлага, шүүгчийн бүрэн эрх, шүүгчийн хараат бус байдал, түүний баталгаа зэрэг шүүгчийн эрх зүйн байдалтай холбогдсон харилцаагзохицуулахад оршино.

 

2 дугаар зүйл.Шүүгчийн эрх зүйн байдлын тухай хууль тогтоомж

 

2.1.Шүүгчийн эрх зүйн байдлын тухай хууль тогтоомж нь Монгол Улсын Үндсэн хууль[1],Монгол Улсын шүүхийн тухайхуульболон бусад хууль тогтоомжид үндэслэнэ.

 

2.2.Шүүгчийн хөдөлмөрийн үйл ажиллагаатай холбогдсон энэ хуульд заагаагүй бусад харилцаагХөдөлмөрийнтухай хууль[2]болон холбогдох бусад хуулиар зохицуулна.

 

3 дугаар зүйл.Хуулийн нэртомьёоны тодорхойлолт

 

3.1.Энэ хуульд хэрэглэсэн дараах нэр томьёог дор дурдсан утгаар ойлгоно:

 

3.1.1."шүүгч”гэж хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуутомилогдон,хууль ёс, хүний эрх, эрх чөлөө, шударга ёсыг сахиулан хамгаалахаартангараг өргөншүүх эрх мэдлийгхэрэгжүүлж байгааМонгол Улсыниргэнийг;

 

3.1.2."нөлөөллийн мэдүүлэг” гэж хэрэг, маргааныг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад тухайн хэрэг, маргааны шийдвэрлэлттэй холбогдуулан шүүгч, шүүхбүрэлдэхүүндаливааэтгээдээснөлөөлөхгэжоролдсонбүхүйлдлийг тэмдэглэн баталгаажуулсан, эрүү, иргэн, захиргааныхэргийн материалдхавсаргагдах баримт бичгийг.

 

ХОЁРДУГААР БҮЛЭГ

ШҮҮГЧИЙН ЭРХ ЗҮЙН БАЙДЛЫН

НИЙТЛЭГ ҮНДЭСЛЭЛ

 

4дүгээрзүйл.Шүүгчид тавих болзол, шаардлага

4.1.Шүүгч ньМонгол УлсынҮндсэн хуулийн Тавин нэгдүгээр зүйлийн 3 дахь хэсэгт заасан болзол болон дараах шаардлагыг хангасан байна:

 

4.1.1.ял шийтгүүлж байгаагүй;

4.1.2.шүүгчид нэр дэвших үед гэмт хэрэгт холбогдоогүй буюу сэжигтэн, яллагдагчаар татагдаагүй, бусдад хугацаа хэтэрсэн зээлийн өргүй;

 

4.1.3.шүүгчээр ажиллахад харшлах өвчин, сэтгэцийн эмгэггүй;

4.1.4.хуульчийнмэргэжлийн үйл ажиллагаа эрхлэх зөвшөөрөлавсан;

4.1.5.мэргэжлийн ёс зүйгээ ухамсарласан, шударга ёсыг эрхэмлэдэг, хүний эрхийг дээдлэх,бусдын нөлөөнд автахгүй, бие даасан шийдвэр гаргах чадвартай;

4.1.6.монгол хэлний ярианы болон бичгийн соёл, чадвартай;

4.1.7.мэдээллийн технологийн хэрэглээний программыг ашиглах чадвартай;

 

4.1.8.шүүгчээр ажиллах тухайн дагнасан шүүхийн салбар эрх зүйн мэдлэг, туршлагатай;

 

4.1.9.бусдын саналд хүндэтгэлтэй хандаж, шүүмжлэлийг бодитойгоор хүлээн авч, өөрийн байр суурийг ойлгомжтой тайлбарлах зэрэг асуудлыг шийдвэрлэхэд шаардлагатай зан чанартай байх.

 

4.2.Гүйцэтгэж байгаа албан үүрэгтэй нь холбогдуулан шүүгчид тавих тусгайлсан шаардлагыг зөвхөн энэ хуулиар тогтооно.

5 дугаар зүйл.Давж заалдах шатны шүүхийн шүүгчид

тавих болзол, шаардлага

 

5.1.Давж заалдах шатны шүүхийн шүүгч энэ хуулийн 4.1-д зааснаас гадна дараах шаардлагыг хангасан байна:

 

5.1.1.анхан шатны шүүхэд шүүгчээр гурваас доошгүй жил ажилласан, шүүн таслах ажиллагааны туршлагатай;

 

5.1.2.шийдвэрлэсэн хэргийн хүрээнд судалгаа,дүгнэлт хийх чадвартай;

 

5.1.3.мэргэшсэн чиглэлээр хэрэглэгддэг хууль тогтоомжийг боловсронгуй болгох талаар санал гаргах, хуулийн зүйл, заалтыг зөв хэрэглэх талаар мэргэжлийн хэвлэлд өгүүлэл бичин, нийтлүүлсэн байх.

 

6 дугаар зүйл.Хяналтын шатны шүүхийн шүүгчид тавих

болзол, шаардлага

 

6.1.Хяналтын шатнышүүхийншүүгчбуюуУлсын дээд шүүхийн шүүгч энэ хуулийн 4, 5 дугаар зүйлд зааснаас гадна дор дурдсан нэг буюу түүнээс дээш шаардлагыг хангасан байна:

 

6.1.1.давж заалдах шатны шүүхэд таваас доошгүй жилажилласан;

6.1.2.өмгөөлөгч, шүүгч, прокуророор арваас доошгүй жил ажилласан;

/Энэ заалтад 2013 оны 01 дүгээр сарын 17-ны өдрийн хуулиар нэмэлт оруулсан/

 

6.1.3.Хуульчдын холбооноос магадлан итгэмжлэгдсэн хууль зүйн сургуульдарваас доошгүй жил багшилсан.

 

6.2.Улсын дээд шүүхийн шүүгчээр сүүлийн зургаан жилд Монгол Улсын Ерөнхийлөгч, Улсын Их Хурлын гишүүн, Ерөнхий сайд, Засгийн газрын гишүүн, улс төрийн намын дарга, удирдах албан тушаал хашиж байсан хүнийг томилохыг хориглоно.

 

7 дугаар зүйл.Ерөнхий шүүгчид тавих шаардлага

 

7.1.Бүх шатнышүүхийнЕрөнхий шүүгч энэ хуулийн 4-6 дугаар зүйлдзаасан тухайншатнышүүгчид тавих шаардлагаас гаднадараах шаардлагыг хангасан байна:

 

7.1.1.анхан шатнышүүхийн Ерөнхий шүүгч нь тухайн шатнышүүхэд гурваасдоошгүй жил ажилласан;

 

7.1.2.давж заалдах шатны шүүхийн Ерөнхий шүүгч нь тухайн шатны шүүхэд гурваас доошгүй жил ажилласан;

/Энэ хэсгийг 2013 оны 01 дүгээр сарын 17-ны өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулсан/

 

7.1.3.Улсын дээд шүүхийн Ерөнхий шүүгчнь мэргэжлээрээ болон шүүгчээр арван жил ажилласан;

 

7.1.4.удирдан зохион байгуулах авьяас,манлайлах ур чадвартайбайх.

 

8 дугаар зүйл.Шүүгчид тавих шаардлагыг үнэлэх

 

8.1.Энэ хуулийн 4-7дугаар зүйлд заасан шүүгчид тавих болзол,шаардлагыгхангасан эсэхийгүнэлж дүгнэх, шалгаруулах журмыгШүүхийн ерөнхий зөвлөл боловсруулж, Монгол Улсын Ерөнхийлөгч /цаашид "Ерөнхийлөгч” гэх/ батална.

 

8.2.Шүүхийн ерөнхий зөвлөл энэхуулийн8.1-д заасан журмыгтогтмол боловсронгуй болгох, шинэчлэх үүрэг хүлээнэ.

 

8.3.Шүүгчийн мэргэжлийн үйл ажиллагааны түвшинг гурваас таван жилд дүгнэх шалгуур үзүүлэлт, журмыгШүүхийн ерөнхий зөвлөл боловсруулж, Улсын дээд шүүхийн Ерөнхий шүүгч батална.

 

ГУРАВДУГААР БҮЛЭГ

ШҮҮГЧИЙН БҮРЭН ЭРХҮҮСЭХ,

ДУУСГАВАР БОЛОХ

 

9 дүгээрзүйл.Шүүгчийн бүрэн эрх

9.1.Шүүгчийн бүрэн эрх нь Монгол УлсынҮндсэн хууль болон энэ хуульд заасан журмын дагуу томилогдон, шүүгчийн тангараг өргөснөөр эхэлнэ.

 

9.2.Шүүгч дараах бүрэн эрхийг хэрэгжүүлнэ:

 

9.2.1.шүүх хуралдааныг даргалах;

9.2.2.шүүх хуралдааныг товлон зарлаж, түүний оролцогчдыг тогтоох;

9.2.3.шүүх хуралдааны бэлтгэлийгхангах ажлыгшүүхийн тамгын газартай хамтранзохион байгуулах;

 

9.2.4.хэрэг, маргааныгшүүх бүрэлдэхүүнээрхянан шийдвэрлэхэд оролцох;

 

9.2.5.хуульд зааснаар дангаараа шийдвэрлэх хэрэг,маргааныг хянан Монгол Улсын нэрийн өмнөөс шийдвэрлэх;

 

9.2.6.өөрийн оролцсон шүүх бүрэлдэхүүнээр хянан шийдвэрлэж байгаа асуудлаар саналаабие даангаргах, тусгай санал гаргах;

 

9.2.7.цагдан хорих асуудал хариуцсан шүүгчийн хувьд цагдан хорих хүсэлтийг хянаншийдвэрлэх;

 

9.2.8.шүүн таслах ажиллагааг хуульд заасан дэг журам, хугацааны дагуу явуулах нөхцөлийг бүрдүүлэх, шаардлагатай бол хэргийн оролцогч, өмгөөлөгч болон холбогдох этгээдийг хууль сахиулах арга хэмжээ авах тухай шийтгэвэр гаргах;

 

9.2.9.тухайн шүүхийн Ерөнхий шүүгчид,түүнчлэндавж заалдах болон хяналтын шатны шүүхийн шүүгчиднэрээ дэвшүүлэх, хуульд зааснаар Ерөнхий шүүгчийг орлох;

 

9.2.10.шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэлийн статистик мэдээлэлдхяналттавьж, холбогдох байгууллагад шаардлагатавих;

 

9.2.11.албанүүргээцалгардуулахгүйгээрбагшлах болон эрдэм шинжилгээний ажил эрхлэх;

 

9.2.12.хуульд заасан бусад бүрэн эрх.

 

9.3.Шүүгчхолбогдох хэрэг, маргааныг хянан шийдвэрлэхэдшаардлагатайбаримтбичиг, бусад мэдээлэл, тэдгээрийн хуулбарыг зохих байгууллага, албан тушаалтан, иргэнээсшаардангаргуулах эрхтэй бөгөөд тухайн этгээд ньшүүгчийншаардсан баримт бичиг, мэдээллийг үнэ төлбөргүй гаргаж өгөх үүрэгтэй.

 

9.4.Шүүгч энэ хуулийн9.3-т заасанбаримтбичгийг үрэгдүүлэхгүй байх үүрэг хүлээх бөгөөд шаардлагатай бол түүнийгхуулбарлууланавах,эх хувиар нь авсан баримт бичгийг буцаажөгнө.

 

9.5.Бүх шатны шүүхийн Ерөнхий шүүгчийн бүрэн эрх ньМонгол Улсын шүүхийн тухай хуулиар, шүүгчийн эрх зүйн байдал нь энэ хуулиар тодорхойлогдоно.

10 дугаарзүйл.Шүүгчийг сонгон шалгаруулах журам

10.1.Шүүгчийн албан тушаалд нэр дэвшүүлэх, сонгон шалгаруулахажлыгШүүхийн ерөнхийзөвлөлзохион байгуулна.

 

10.2.Шүүгчийгөөрийнх нь саналаар тухайн шатны өөр шүүхэдсэлгэн томилж болно.

 

10.3.Ерөнхий шүүгч дараах тохиолдолд тухайн шүүхийн шүүгчийн сул орон тооны талаар Шүүхийн ерөнхий зөвлөлдалбан бичгээрмэдэгдэнэ:

 

10.3.1.шүүгч хүсэлтээрээ чөлөөлөгдөх, өндөр насны тэтгэвэрт гарах бол уг орон тоогарахаас нэгсарын өмнө;

 

10.3.2.энэ хуулийн 10.3.1-д зааснаас бусад үндэслэлээр шүүгчийн сул орон тоо гарсан болтухайнөдрөөс хойш ажлынтаванөдрийн дотор.

 

10.4.Шүүхийн ерөнхийзөвлөлэнэ хуулийн10.3-т заасан мэдээллийг хүлээн авснаас хойш ажлын 10 өдрийн доторхэвлэлмэдээллийн хэрэгслээр шүүгчийн сул орон тоонд нэр дэвшүүлэх болзол, журам, нэрээ дэвшүүлэхийгхүссэнэтгээдийн өргөдлийг хүлээн авах, бүртгэх, шалгаруулах хугацаа, журам, газрыг тодорхойлсон зарыгнийтлэх ба цахим хуудсандаа байрлуулна.

 

10.5.Энэ хуулийн 10.4-т заасан зарыг тухайн шүүгчийн ажиллах аймаг, нийслэлийнөдөртутмын хэвлэлд нийтэлж болно.

11 дүгээрзүйл.Нэр дэвшигчийгбүртгэх

 

11.1.Энэхуулийн 4-7 дугаар зүйлдзаасанболзол,шаардлагыг хангасангэж үзсэниргэн шүүгчид нэрээ дэвшүүлэх эрхтэй.

 

11.2.Шүүгчид нэр дэвшигч/цаашид "нэр дэвшигч” гэх/нь өргөдөл, дараах баримт бичгийг бүрдүүлэнШүүхийн ерөнхий зөвлөлдхүргүүлнэ:

 

11.2.1.Монгол Улсын иргэний үнэмлэхийн хуулбар;

11.2.2.мэргэжлийнболовсролындипломынхуулбар;

11.2.3.өөрийн намтар бүхийанкет;

11.2.4.нийгмийн даатгалын болон эрүүл мэндийн даатгалын дэвтэр, хөдөлмөр эрхэлж байгааг нотлох бусад баримт бичиг, тэдгээрийн хуулбар;

 

11.2.5.шүүгчийн албан тушаалд томилогдоход харшлах өвчин, сэтгэцийнэмгэггүйг нотолсонэрүүл мэндийн тодорхойлолт;

 

11.2.6.ял шийтгэгдэж байгаагүйг нотолсонцагдаагийн байгууллагын тодорхойлолт;

 

11.2.7.байнга оршин суугаа газрын хаяг, ам бүлийн болон эд хөрөнгийн байдал, бусдадхугацаа хэтэрсэнөр зээлгүй тухайгаа бичгээр гаргасан мэдэгдэл;

/Энэ заалтад 2013 оны 01 дүгээр сарын 17-ны өдрийн хуулиар нэмэлт оруулсан/

 

11.2.8.ажиллаж байгаа бол эрхэлсэн ажлын байдал, хамт олны доторх нэр хүнд, зан төлөвийн тухай аж ахуйн нэгж, байгууллагын захиргааны тодорхойлолт.

 

11.3.Энэ хуулийн 11.2-т заасан баримт бичгийг шуудангаар ирүүлэх тохиолдолд тэдгээрийг нотариатаар гэрчлүүлсэн байна.

 

11.4.Шүүхийн ерөнхий зөвлөл нь нэр дэвшигчийн бүрдүүлсэнбаримтбичгийгхүлээн авч, бүрэн гүйцэд,үнэнзөв эсэхийг нягтлана.

 

11.5.Нэр дэвшигчийг бүртгэмэгц тухайн шүүхийн болон Шүүхийн ерөнхий зөвлөлийн цахим хуудас болон хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр нийтэд мэдээлнэ.

 

11.6.Нэр дэвшигчийн талаар олон нийтээсхуульд заасан шаардлага хангасан хэлбэрээрирүүлсэн мэдээллийг нягтлан шалгаж, бодитой санал дүгнэлт гаргаж, Шүүхийн ерөнхий зөвлөлийн гишүүдэд танилцуулна.

/Энэ хэсэгт 2013 оны 01 дүгээр сарын 17-ны өдрийн хуулиар нэмэлт оруулсан/

11.7.Шүүхийн ерөнхий зөвлөл нь нэр дэвшигчийн энэ хуулийн 12.1-д заасан үнэлгээг гаргуулахаар холбогдох материалыг Шүүхийн мэргэшлийн хороонд хүргүүлнэ.

12дугаар зүйл.Шүүхийнмэргэшлийн хорооны үнэлгээ

12.1.Нэр дэвшигч нь энэ хуулийн 4-7 дугаар зүйлд заасан шаардлагыг хангасан эсэх талаарх үнэлгээгШүүхийнмэргэшлийн хороо бүртгэл дууссанаас хойш 14 хоногийн доторгарган Шүүхийн ерөнхийзөвлөлд хүргүүлнэ.

 

12.2.Хуульчдын холбоонэр дэвшигчийн мэргэшил, ур чадвар, нэр хүндийн талаарх дүгнэлтийг Шүүхийн ерөнхийзөвлөлд хүргүүлнэ.

13 дугаар зүйл.Нэр дэвшигчийг сонгон шалгаруулах

13.1.Шүүхийн ерөнхийзөвлөл нь энэ хуулийн 11.2-т заасан баримтбичиг, энэ хуулийн 11.6-д заасан мэдээллийг судлан үзэж, нэр дэвшигч бүртэй ганцаарчилсан ярилцлага зохион байгуулж дүгнэлт гаргана.

13.2.Шүүхийн ерөнхийзөвлөл нь энэ хуулийн 13.1-д заасан дүгнэлт,Шүүхийн мэргэшлийн хорооныүнэлгээ болон энэ хуулийн 12.2-д заасанХуульчдын холбооны дүгнэлтийн хамтшүүгчийн албан тушаалд томилуулахнэр дэвшигчдийн нэрсийн жагсаалтыг үнэлгээний дүнгээр эрэмбэлж гарган, илээр санал хураан олонхын санал авсан хүний нэрийг ажлын таван өдрийндотор Ерөнхийлөгчид өргөн мэдүүлнэ.

/Энэ хэсэгт 2013 оны 01 дүгээр сарын 17-ны өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/

 

14 дүгээрзүйл.Ерөнхий шүүгчийн албан тушаалдшүүгчийг

сонгон шалгаруулах

 

14.1.Энэ хуульд заасан шаардлагыг хангасан гэж үзсэн шүүгчтухайн шүүхийн Ерөнхий шүүгчид нэрээ дэвшүүлэх эрхтэй.

14.2.Бүх шатны шүүхийн Ерөнхий шүүгчийн албан тушаалд шүүгчийг сонгон шалгаруулахад энэ хуулийн10 дугаарзүйлдзаасан нийтлэг журмыг баримтлах бөгөөд Хуульчдын холбооны дүгнэлтийг харгалзан үзнэ.

 

15 дугаарзүйл.Шүүгчийг томилох

 

15.1.Анханшатныболон давж заалдах шатнышүүхийн шүүгчийгШүүхийн ерөнхий зөвлөлийн санал болгосноор,хяналтын шатнышүүхийн шүүгчийг Шүүхийн ерөнхий зөвлөл санал болгож Улсын Их Хуралд танилцуулснаар тус тусЕрөнхийлөгч томилно.

 

15.2.ЕрөнхийлөгчШүүхийн ерөнхий зөвлөлөөссанал болгосоннэр дэвшигчийг судлан үзэж,түүнийг томилохбуюутомилохоостатгалзах шийдвэрийн аль нэгийг гаргана.

 

15.3.Улсындээд шүүхийн Ерөнхий шүүгчийг Улсын дээд шүүхийн санал болгосноор шүүгчдийнх нь дотроос Ерөнхийлөгчзургаанжилийн хугацаагаарнэг удаатомилно.

 

15.4.Улсын дээд шүүхээс бусадшүүхийн Ерөнхий шүүгчийггурван жилийн хугацаагаар томилох бөгөөднэг удаа улируулан томилж болно.

 

15.5.Ерөнхийлөгч шүүгчийгтомилсон тухайзарлиг гаргана.

 

16 дугаарзүйл.Шүүгчийн тангараг, түүнийг өргөх журам

16.1.Шүүгч томилогдсон өдрөөсөөхойш 30 хоногийн доторхамт олон болонтухайн орон нутгийн иргэдийн төлөөллийн өмнө"Шүүгч би шүүх эрх мэдлийн ариун журамт үүрэг, Монгол Улсын Үндсэн хуульт байгуулал, хүний эрх, эрх чөлөө, шударгаёс,хуулийг дээдлэн хамгаалжхэрэг,маргааныгхэнээс ч хараат бус,зөвхөн Монгол Улсын Үндсэн хууль, бусад хуульд нийцүүлэн шийдвэрлэж, шүүгчийн ёс зүйгчанд сахижявахаа ард түмэндээбатлантангараглая. Хэрэв миний бие өргөсөн тангаргаасаа няцвал шүүгчийн албан тушаалаас нэн даруй огцорч хуульд заасан хариуцлага хүлээнэ.”гэжТөрийн сүлдэндтангарагөргөнө.

 

16.2.Шүүгчийн тангараг өргөх журам, шүүгчийн өмсгөлийн загвар, хэрэглэх журмыгЕрөнхийлөгч батална.

 

17 дугаарзүйл.Шүүгчийн бүрэн эрхийг түдгэлзүүлэх

 

17.1.Ерөнхийлөгч Шүүхийн ерөнхий зөвлөлийн саналыг үндэслэн дор дурдсанүндэслэлээршүүгчийн бүрэн эрхийг түдгэлзүүлнэ:

 

17.1.1.хуульчийнмэргэжлийнүйл ажиллагаа эрхлэх зөвшөөрлийг нь түдгэлзүүлсэн;

 

17.1.2.Шүүхийн ерөнхий зөвлөлийн гишүүнээртомилогдсон;

17.1.3.зургаан сараас дээш хугацаагаар эмчилгээ хийлгэх шаардлагатай болсон;

 

17.1.4.зургаан сараас дээш хугацаагаарсуралцах,эрдэм шинжилгээ, судалгааны ажил хийхболсон;

 

17.1.5.эрүүгийн хариуцлагад татагдсан;

17.1.6.сураггүй алга болсонд тооцсон шүүхийн шийдвэр хүчин төгөлдөр болсон;

 

17.1.7.шүүгчээс огцруулах тухайзахиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн магадлалгарсан.

/Энэ заалтад 2013 оны 01 дүгээр сарын 17-ны өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан/

 

17.2.Шүүгчийн бүрэн эрхийгэнэ хуулийн 17.1.2, 17.1.3-т заасанүндэслэлээр түдгэлзүүлсэн нь түүний халдашгүйбайдал,цалин, эдийн засаг, нийгмийнхангамжийн баталгаагхасахүндэслэл болохгүй.

 

17.3.Хуульчийнмэргэжлийн үйл ажиллагаа эрхлэх зөвшөөрлийгтодорхойхугацаагаартүдгэлзүүлсэн бөгөөд уг түдгэлзүүлсэн хугацаа дууссан,энэ хуулийн 17.1-д заасан үндэслэл арилсан болШүүхийн ерөнхий зөвлөлийн саналыг үндэслэн Ерөнхийлөгчшүүгчийнбүрэн эрхийгсэргээнэ.

 

18 дугаарзүйл.Шүүгчийн бүрэн эрх дуусгавар болохүндэслэл

 

18.1.Шүүгчийг Монгол Улсын Үндсэн хууль болон энэ хуульд заасан үндэслэлээралбан тушаалааснь чөлөөлж,огцруулна.

 

18.2.Шүүгч Хөдөлмөрийн тухай хуульд заасан өндөр насны тэтгэвэр авах насанд хүрсэн бол тэтгэвэрт гарах буюу шүүгчийналбан тушаалаасчөлөөлөгдөж болно.

 

18.3.Шүүхийн ерөнхий зөвлөлийн саналыг үндэслэн дараах үндэслэлээршүүгчийн бүрэн эрхийгхугацаанаас нь өмнөдуусгавар болгож чөлөөлнө:

 

18.3.1.шүүгч албан тушаалаасаачөлөөлөгдөх хүсэлтээ бичгээргаргасан;

 

18.3.2.эрүүл мэндийн болонхүндэтгэн үзэх бусад шалтгаанаар шүүгчийн бүрэн эрхийг хэрэгжүүлэх боломжгүй болсон;

 

18.3.3.өөр ажилд шилжсэн буюу томилогдсон, эсхүл сонгогдсон;

18.3.4.Монгол Улсынхарьяатаасгарах болсон,эсхүл гадаад улсын нутаг дэвсгэрт байнга оршин суух эрхавсан;

 

18.3.5.шүүгчулс төрийн сонгуульднэр дэвшихболсон;

18.3.6.шүүгчийниргэнийэрх зүйн чадамжийг хязгаарласан, эсхүлиргэний эрх зүйнчадамжгүйг тогтоосон шүүхийн шийдвэрхуулийнхүчин төгөлдөр болсон;

 

18.3.7.шүүхийг татан буулгах, эсхүл өөрчлөн зохион байгуулахтай холбогдуулан өөр шүүхэд шилжүүлэхээс шүүгч өөрөө татгалзсан;

 

18.3.8.шүүгч нас барсан, эсхүл нас барсанд тооцох тухай шүүхийн шийдвэрхуулийнхүчин төгөлдөр болсон.

 

18.4.Дараах үндэслэлээр Шүүхийн ерөнхий зөвлөлийн саналыг үндэслэн шүүгчийг огцруулна:

 

18.4.1.шүүгчийн албан тушаалтай хавсарч үл болох үйл ажиллагаа эрхэлсэн;

18.4.2.сахилгын шийтгэл хүлээсэн шүүгч нэг жилийн дотор сахилгын шийтгэл дахин хүлээсэн;

 

18.4.3.гэм буруутайд тооцож эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэсэн шүүхийн шийдвэр хуулийн хүчин төгөлдөр болсон;

 

18.4.4.хуульчийн мэргэжлийн үйл ажиллагаа эрхлэх зөвшөөрлийг нь хүчингүй болгосон;

 

18.4.5.эмнэлгийн чанартай албадлагын арга хэмжээ авах тухай шүүхийн шийдвэрхуулийнхүчин төгөлдөр болсон.

 

18.5.Албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж шүүгчийн хараат бус байдалд нөлөөлсөн, аливаа нэгэтгээдийн талд шүүхийг үйлчлүүлсэн буюу үйлчлүүлэхээр дарамт үзүүлсэн ньЕрөнхий шүүгчийг хугацаанаас нь өмнө албан тушаалаас нь огцруулах үндэслэл болно.

 

18.6.Шүүхийн ерөнхий зөвлөл энэ хуулийн 18.4, 18.5-д заасан үндэслэлээр шүүгчийг албан тушаалаас нь чөлөөлүүлэх, эсхүл огцруулах тухай нөхцөл байдал үүссэнээс хойш 30 хоногийн дотор Ерөнхийлөгчид өргөн мэдүүлэх бөгөөд Улсын дээд шүүхийн шүүгчийг албан тушаалаас нь огцруулах саналыг Улсын Их Хуралд урьдчилан танилцуулна.

 

18.7.Ерөнхийлөгч шүүгчийг албан тушаалаас нь чөлөөлүүлэх болоногцруулах тухайШүүхийн ерөнхий зөвлөлийн саналыг хүлээн авснаас хойш30 хоногийндотор уг асуудлыг шийдвэрлэнэ.

 

18.8.Шүүгчийн бүрэн эрхийг дуусгавар болгосон үндэслэл нь хууль бус байсан ньшүүхийншийдвэрээр тогтоогдсонбол шүүгчийнбүрэн эрхийгсэргээжцалин хөлсийгнь нөхөн олгоно.

18.9.Ерөнхий шүүгч, танхимын тэргүүнээр ажиллах хугацаа дууссан нь шүүгчийн бүрэн эрх дуусгавар болох үндэслэл болохгүй.

 

19 дүгээрзүйл.Шүүгчийн бүрэн эрх дуусгавар болоххугацааг тоолох

 

19.1.Шүүгчийн бүрэн эрх дуусгавар болоххугацааг дараах байдлаар тоолно:

 

19.1.1.Ерөнхий шүүгч, танхимын тэргүүний хувьдбүрэн эрх ньдуусгаварболох сарын сүүлийн өдрөөр;

 

19.1.2.шүүгчээр ажиллаж болохнасны дээд хязгаарт хүрсэн бол угнасанд хүрэх сарын сүүлийн өдрөөр;

 

19.1.3.энэ хуулийн 18 дугаар зүйлд заасан үндэслэлээршүүгчийн бүрэнэрхийг хугацаанаас нь өмнө дуусгавар болгох шийдвэр гарсан бол уг шийдвэр хүчин төгөлдөр болсонөдрөөр.

 

ДӨРӨВДҮГЭЭР БҮЛЭГ

ШҮҮГЧИЙН ХАРААТ БУС БАЙДАЛ, ТҮҮНИЙГ

ХАНГАХ БАТАЛГАА

20 дугаарзүйл.Шүүгчийн хараат бус байх зарчим, баталгаа

20.1.Шүүгч шүүх эрх мэдлийг хэрэгжүүлэхдээаливаа этгээдээс хараат бус байж,гагцхүү Монгол Улсын Үндсэн хууль, түүнд нийцүүлэн гаргасан,албан ёсоор нийтлэгдсэн бусад хууль, Монгол Улсын олон улсын гэрээнд захирагдана.

 

20.2.Шүүгчийн хараат бус байдал халдашгүй байх бөгөөд шүүгчийн хараат бус байдлыгМонгол УлсынҮндсэн хууль, энэ хууль, бусад хуулиар баталгаажуулна.

 

20.3.Энэ хууль болон бусад хуулиартогтоосон шүүгчийн эрх зүй,эдийн засаг,нийгмийнхамгаалалт зэрэгхараат бус, халдашгүй байдлын баталгаагямарнэг хэлбэрээр дордуулсан хууль тогтоомж, захиргааны акт гаргахыг хориглоно.

 

20.4.Шүүгчийн хараат бус байдлыг дараах баталгаагаар хангана:

 

20.4.1.Монгол УлсынҮндсэн хуульболонэнэ хуульд тусгайлан зааснаас өөр үндэслэлээр шүүгчийн бүрэн эрхийгхязгаарлахыг хориглох;

 

20.4.2.шүүгчийн бүрэн эрхийгМонгол Улсын Үндсэн хууль болон энэхуульд зааснаас өөрүндэслэл, журмаар түдгэлзүүлэх,дуусгавар болгохыг хориглох;

 

20.4.3.өөрийнх нь зөвшөөрөлгүйгээр өөр албан тушаалд болон өөр шүүхэд шилжүүлэхийг хориглох;

 

20.4.4.хуульд тусгайлан зааснаас бусад тохиолдолд хугацаагүй томилогдож,хуульд зааснаас бусад тохиолдолдзахиргааны болон гурав дахь этгээдийн санаачилгаарчөлөөлөгдөхгүй, огцрохгүй байх;

 

20.4.5.хуульд тусгайлан зааснаас бусад тохиолдолдаливаадайчилгааболонцэргийн жинхэнэ албандтатахгүй байх;

 

20.4.6.шүүгчийнэрх зүйн онцгой байдалд нь нийцүүлэн эдийнзасгийнболон нийгмийн хангамж, халамжийн тогтолцоогэнэ хууль болон бусад хуулиарбүрдүүлж,хангана.

20.5.Улсын дээд шүүхийн шүүгч, Ерөнхий шүүгч ньгадаадад байх, зорчих хугацаанд дипломат эрх ямбаэдэлнэ.

 

20.6.Шүүгчийн хараат бус байдалд хуульд зааснаасбусадүндэслэл, журмаар халдсан, үл хүндэтгэсэн хэн боловч хууль зүйнхариуцлагахүлээнэ.

21 дүгээрзүйл.Шүүгчийн үйл ажиллагаанд хөндлөнгөөс

оролцохыг хориглох

21.1.Ерөнхийлөгч, Улсын Их Хурлын дарга, Ерөнхий сайд, Улсын Их Хурлынгишүүнболон Засгийн газрын гишүүн,төрийн болон нутгийн өөрөө удирдах байгууллага, төрийн бус, бусад аливаа байгууллага,албан тушаалтан, иргэн хэн боловч шүүгчээс шүүн таслах үүргээ хэрэгжүүлэхэд хөндлөнгөөс оролцох, нөлөөлөхийгхориглоно.

 

21.2.Энэ хуулийн 21.1-д заасныг зөрчсөн этгээдэдхуулийн хариуцлага хүлээлгэнэ.

 

21.3.Шүүгчээсхянан шийдвэрлэж байгаа болонхянан шийдвэрлэсэнхэргийнх нь талаар өөрийг нь холбогдуулан хэрэг бүртгэх, мөрдөн байцаахүйл ажиллагаа явуулж байгаа байгууллага, албан тушаалтантайлбар,мэдүүлэг авахаар шаардахыг хориглоно.

 

21.4.Шүүгч нь хэргийн оролцогчоос бусад этгээдэд хэргийн материалыгтанилцуулах үүрэг хүлээхгүй.

 

22дугаарзүйл.Нөлөөллийн мэдүүлэг хөтлөх

 

22.1.Тухайн хэрэг, маргааныг хянан шийдвэрлэхээр хүлээн авсан шүүгч, шүүх бүрэлдэхүүн нөлөөллийн мэдүүлгийг хөтөлнө.

 

22.2.Энэ хуулийн 22.1-д заасан нөлөөллийн мэдүүлгийн загварыг Шүүхийн ерөнхий зөвлөл батална.

 

22.3.Шүүгч нөлөөллийн мэдүүлгийн зорилго, хууль зөрчсөнөөс үүсэх үр дагаврын талаар хэрэг үүсгэсэн даруйд тухайн хэргийн оролцогчид тайлбарлан, энэ тухай баримтжуулна.

22.4.Нөлөөллийн мэдүүлэг хөтөлсөн шүүгч нөлөөллийнмэдүүлгийг хэргийн материалд хавсарган, хувийгШүүхийн ерөнхий зөвлөлдхүргүүлнэ.

22.5.Шүүхийн ерөнхий зөвлөл энэ хуулийн 22.3-т заасан нөлөөллийн мэдүүлэгт тэмдэглэн баталгаажуулсан тухайн этгээдийн үйлдэл нь шүүхийн бие даасан, шүүгчийн хараат бус байдалд халдсан гэж үзвэл түүнийг шалгуулахаар холбогдох эрх бүхий байгууллагад хандаж, шийдвэрлүүлнэ.

22.6.Нөлөөллийн мэдүүлгийг үндэслэн Шүүхийн ерөнхийзөвлөлөөс ирүүлсэн саналтай эрх бүхий байгууллага, албан тушаалтанзаавал танилцах бөгөөд уг саналыг хүлээн авснаас хойш 30 хоногийн дотор хариугШүүхийн ерөнхий зөвлөлдирүүлнэ.

22.7.Эрх бүхий байгууллага, албан тушаалтан энэ хуулийн 22.5-д заасны дагуу Шүүхийн ерөнхий зөвлөлөөс ирүүлсэн санал хүсэлтийг үндэслэн холбогдох арга хэмжээ авч, Шүүхийн ерөнхий зөвлөлд хариумэдэгдэнэ.

 

22.8.Шүүхийн ерөнхий зөвлөл нь эрх бүхий байгууллагаас ирүүлсэн хариуг олон нийтийн мэдээллийн хэрэгслээр тухай бүрд нь мэдээлнэ.

 

23 дугаарзүйл.Шүүгчийн эдийнзасгийн баталгаа

 

23.1.Шүүгчийналбан тушаалын цалингийнхэмжээ нь эдийн засгийн хувьд бусдаас хараат бус ажиллах, амьдрахад хүрэлцээтэй, баталгаатай байх боломжийг хангасан байна.

 

23.2.Тухайн шүүгчийн цалингийн хэмжээ шүүгчээр ажилласан тав дахь жилээс эхлэн жил бүр өмнөх оныхоос хоёр хувиар нэмэгдэж байна.

 

23.3.Шүүгч нь ажлын ачаалал, бүтээмж, шийдвэрийн чанар зэрэгтэй уялдсан нэмэгдэл авах бөгөөд уг нэмэгдэл нь энэ хуулийн 8.3-т заасан мэргэшлийн үнэлгээний үр дүнгээс хамаарах ба нэмэгдлийн хэмжээ үндсэн цалингийн 50 хувь хүртэл байна.

 

23.4.Энэ хуулийн 23.3-т заасан нэмэгдэл олгох журмыг Шүүхийн ерөнхий зөвлөл боловсруулж Улсын Их Хурал батална.

23.5.Шүүхийн төсвийг батлахдаа шүүгчийн цалин хөлсний бүрэлдэхүүн, хэмжээг бууруулж болохгүй.

 

23.6.Тавин таван насанд хүрсэн шүүгч өөрөө хүсвэлөндөр наснытэтгэврээ тогтоолгож болно.

 

23.7.Шүүгчээр нийт 25 жил ажилласан шүүгч өөрөө хүсвэл өндөр насны тэтгэвэр тогтоолгожболно.

 

23.8.Хуульд заасан нас, болзолын дагуу өндөр насны тэтгэвэрт гарсаншүүгчидсүүлийн нэг жилийн цалингийн дундажаар тооцон 36 сарын цалинтай тэнцэх хэмжээний нэг удаагийн тэтгэмжийг олгоно.

 

23.9.Шүүгчийн тэтгэвэртэй холбоотой бусад харилцааг холбогдох хуулиар зохицуулна.

23.10.Шүүгчийн ээлжийн амралтын үндсэн хугацааг Хөдөлмөрийн тухай хуулиартогтоох бөгөөд шүүгчээр ажилласан таван жил тутамдажлынгурванөдрийн нэмэгдэл амралт олгоно.

 

23.11.Шүүгчийн албан ёсны айлчлал,томилолт,төрийн ёслол, хүндэтгэлийн болон бүрэн эрхээ хэрэгжүүлэхтэй холбогдсон бусад арга хэмжээний зардлыг шүүхийн төсвөөс санхүүжүүлнэ.

 

23.12.Шүүгч ээлжийн амралтаараа дотоодын амралт, сувиллын газарт, эсхүл төрсөн нутагтааамрах тохиолдолд түүнийочих, ирэх замын зардлыг шүүхийн төсвөөс авто замын зорчигч тээврийн зардлаар тооцож олгоно.

 

24 дүгээрзүйл.Шүүгч, түүний гэр бүлийн гишүүний

нийгмийн хамгаалалт

 

24.1.Шүүгчийн амьнас, эрүүл мэндийндаатгалынхураамжийг улсын төсвөөсхариуцна.

24.2.Шүүгчийнамьнас, эрүүл мэндийн даатгал дараах хэлбэр, хэмжээтэй байна:

 

24.2.1.шүүгчалбан үүргээ гүйцэтгэхявцадбие махбодь ньбэртсэн буюу эрүүл мэндэд нь гэмтэл учирснаас нас барсан бол даатгалын төлбөрийг түүний авч байсан сүүлийн 15 жилийн цалинтай тэнцэх хэмжээгээр шүүгчийн өв залгамжлагчид төлөх;

 

24.2.2.шүүгчалбан үүргээ гүйцэтгэхявцадбие махбодь ньбэртсэн буюу эрүүл мэндэд нь цаашид мэргэжлийн үйл ажиллагаа эрхэлж чадахааргүй гэмтэл учирсан бол даатгалын төлбөрийн хэмжээ ньтухайн шүүгчийн сүүлийнгурванжилийн цалинтай тэнцэх;

 

24.2.3.шүүгчийн бие махбодь, эрүүл мэндэд хохирол учруулсан нь түүний хөдөлмөрийн чадварыгцаашид мэргэшлийн үйл ажиллагаа эрхлэхэд саадболохоор алдагдуулаагүй болдаатгалын төлбөрийн хэмжээ ньтухайн шүүгчийн сүүлийннэгжилийн цалинтай тэнцэх.

 

24.3.Энэ хуулийн 24.2-т заасан даатгалын төлбөрийг улсын төсвөөс гаргаж даатгалын байгууллагаас төлнө.

 

24.4.Шүүгчалбан үүргээ гүйцэтгэхявцадбэртсэн болон эрүүл мэндэд нь өөр гэмтэл учирснаас цаашид мэргэжлийн үйл ажиллагаа эрхлэх боломжгүйгээр хөдөлмөрийн чадвараа алдсан бол түүнд шүүгчээр ажиллаж байхдаа авч байсанцалингийн 70 хувьтай тэнцэххэмжээний нөхөн олговрыг сар бүр олгоно.

 

24.5.Шүүгчалбан үүргээ гүйцэтгэхявцаднас барвал түүний асрамжид байсанхүүхдийг 18 нас хүртэл нь,гэр бүлийн хөдөлмөрийн чадваргүй гишүүнд шүүгчийн авч байсан албан тушаалын цалингаас ногдох хэмжээгээр тэтгэмж /нөхөх төлбөр/-ийг сар бүр олгох бөгөөд түүнд улсын төсвөөс төлсөн даатгалын төлбөр, тэжээгчээ алдсаны болон бусад төрлийн тэтгэвэр, цалин, тэтгэлгийг оруулан тооцохгүй.

 

25дугаар зүйл.Шүүгчийн мэргэшлийн түвшинг дэмжих

 

25.1.Шүүгч бүрэн эрхээ хэрэгжүүлэхэдшаардагдах мэдлэг,мэргэшлээ дээшлүүлж байхүүрэгтэйбөгөөд жил бүр сургалтад хамрагдаж байна.

 

25.2.Шүүгч мэргэшил дээшлүүлэхсургалтад хамрагдаххугацаандтүүндшүүгчийн цалин хөлсийг хэвээр олгоно.

 

25.3.Шүүгчийн мэргэшлийг дээшлүүлэх, давтан сургах ажлыгШүүхийн ерөнхий зөвлөл зохион байгуулна.

 

26 дугаарзүйл.Шүүгчийнхалдашгүй байдал

26.1.Шүүгч халдашгүй эрхтэй бөгөөд түүнийгэнэ хууль болон бусадхуулиар хамгаална.

 

26.2.Шүүгчийн халдашгүй байдалддараах зүйл хамаарна:

 

26.2.1.амь бие;

26.2.2.ажлын байр,хувийн болон албаны орон сууц;

26.2.3.эзэмшиж, ашиглажбайгаахувийн болон албаны тээвэр, холбооны хэрэгсэл;

 

26.2.4.өөрийнхньмэдэлд байгаа бичиг баримт, ачаа тээш, бусад эд хөрөнгө;

 

26.2.5.захидал харилцааны нууц.

 

26.3.Шүүгч эрх мэдлээ урвууланашигласан, илт хууль бус таслан шийдвэрлэх тогтоол, шийдвэр, шүүхийн бусад акт гаргасан гэмт хэрэгт гэм буруутай нь шүүхийнхүчин төгөлдөр тогтоолоор нотлогдоогүй бол бүрэн эрх нь дуусгавар болсны дараа шүүн таслах ажил эрхэлж байх үедээ илэрхийлсэн санал,гаргасан шийдвэрийнхньтөлөө түүнийг ямар нэгэн хариуцлагад татахыг хориглоно.

 

26.4.Шүүгч, түүний гэр бүлийн гишүүний амь нас, аюулгүй байдалд аюул занал учрах нөхцөл үүссэн болон энэ тухай мэдээлэл авсан бол цагдаагийн байгууллага энэ байдлыг таслан зогсооход чиглэсэн арга хэмжээг нэндаруйавах үүрэгтэй.

 

26.5.Энэхуулийн 26.4-т заасанарга хэмжээг авах нөхцөл, журмыгШүүхийн ерөнхий зөвлөлийндарга,цагдаагийн төв байгууллагындаргахамтран батална.

 

26.6.Шүүгч ньаюулгүй байдлаа хамгаалах зорилгоор бие хамгаалаххэрэгслийгэзэмших, биедээ авч явах эрхтэй.

26.7.Шүүгчийг гэмтүйлдлийнх нь явцад, эсхүл гэмт хэргийн газарт эд мөрийн баримттай нь баривчилсан болэнэ тухайШүүхийн ерөнхий зөвлөлд 48 цагийн дотор мэдэгдэнэ.

 

26.8.Энэ хуулийн 26.7-д заасан тохиолдолд шүүгчийн бүрэн эрхийг түдгэлзүүлэх тухай саналыг Шүүхийн ерөнхий зөвлөл тав хоногийн дотор Ерөнхийлөгчид гаргана.

 

26.9.Ерөнхийлөгч энэ хуулийн 26.8-д заасан саналыг хүлээн авсан бол ажлын хоёр өдрийн дотор шүүгчийн бүрэн эрхийг түдгэлзүүлэх эсэх асуудлыг шийдвэрлэнэ.

 

ТАВДУГААРБҮЛЭГ

ШҮҮГЧИЙН ХАРИУЦЛАГА

27 дугаарзүйл. Шүүгчид хориглох зүйл

 

27.1.Шүүгчид Нийтийн албанд нийтийн болон хувийн ашиг сонирхлыг зохицуулах, ашиг сонирхлын зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх тухай хуульд[3]заасаналбан тушаалтанд тавигдах хориглолт, хязгаарлалтаас гадна дараах зүйлийг хориглоно:

 

27.1.1.энэ хуульд заасан өөрийн бүрэн эрхээ урвуулан ашиглах;

27.1.2.шүүхээрхянанхэлэлцэгдэж байгаа асуудлааршүүхийн хүчин төгөлдөршийдвэргараагүй байхадөөрийн байр суурийголон нийтэд мэдээлэх, илэрхийлэх;

 

27.1.3.албан үүрэгтэй нь холбогдож,эсхүл өөрт нь итгэмжлэн мэдэгдсэн төр, байгууллага, хувь хүний нууцыгзадруулах;

 

27.1.4.албан ажлын хэрэгцээнд зориулсан материал, техник, санхүү, мэдээллийн хэрэгслийг шүүгчийн бүрэн эрхээ хэрэгжүүлэхээс өөр зориулалтаар ашиглах;

 

27.1.5.олон нийтэд мэдээлэхийг хязгаарласан, эсхүлалбаныбүрэн эрхээхэрэгжүүлэх явцад олж мэдсэн аливаамэдээллийг олон нийтэд тараах,задруулах,шүүгчийн бүрэн эрхээ хэрэгжүүлэхээс өөр зорилгоор ашиглах;

27.1.6.шүүгчийн бүрэн эрхээ хэрэгжүүлэхтэй холбогдуулан бусадшүүгчийн шүүн таслах ажиллагаандхуульд зааснаас бусад хэлбэрээроролцох, нөлөөлөх,заавар, удирдамж, чиглэлөгөх, авах, урьдчилан санал хэлэх;

 

27.1.7.шүүгчийн бүрэн эрхийг хэрэгжүүлэхтэй холбогдууланхэргийн оролцогч, түүний өмгөөлөгч, хууль ёсны төлөөлөгч болон бусад иргэн,хуулийн этгээдээс шууд ба шууд бусаар тусламж авах, үйлчлүүлэх, ямар нэгэн давуу байдал, хөнгөлөлт,мөнгөн болон бусад урамшуулал,хууль тогтоомжоор зөвшөөрөгдөөгүй шагналавах;

 

27.1.8.өөрийн болон гэр бүлийнх нь, түүнчлэналбан байгууллагынх нь эрх ашиг хөндөгдсөнөөс бусад тохиолдолд гуравдагч этгээдийн хууль ёсны төлөөлөгч байх;

 

27.1.9.шүүгч ньЕрөнхий шүүгч, шүүгчтэйгэр бүлийн гишүүн, төрөл,садангийн холбоотой бол тухайн шүүхэд ажиллах;

 

27.1.10.өөрөө, эсхүл итгэмжлэгдсэн этгээдээр дамжуулан аж ахуйн үйл ажиллагаа эрхлэх, аж ахуйн нэгж, тэдгээрийн холбоо, нэгдлийн удирдах бүрэлдэхүүнд зохион байгуулалт,эрх зүйн аливаа хэлбэрээр түр болон байнга оролцох;

 

27.1.11.Монгол Улсын олон улсын гэрээ,гадаад улсын шүүх, олон улсын болон гадаадын байгууллагатай харилцан тохиролцсоноосбусадгадаад улс болон олон улсын байгууллага, гадаадын иргэн, харьяалалгүй хүний санхүүжилтээр багшлах, эрдэм шинжилгээний болон бусад ажил эрхлэх;

 

27.1.12.шинжлэх ухаанаасбусадгадаад улсын засаг төр, олон нийтийн болон бусад байгууллагын хүндэт, тусгай цол, шагнал, одон, тэмдэг авах;

 

27.1.13.Монгол Улсын олон улсын гэрээгээр болон гадаад улсын шүүх, олон улсын болон гадаад улсын байгууллагатай харилцан тохиролцсоноос өөр гадаад улс, олон улсын болон гадаадын байгууллага,гадаадыниргэн, харьяалалгүй хүний санхүүжилтээр гадаад улсадзорчих;

 

27.1.14.Монгол Улсын олон улсын гэрээгээр гадаад улсын холбогдох шүүх, олон улсын болон гадаадын байгууллагатай харилцан тохиролцсоноос бусад МонголынУлсыннутаг дэвсгэрторшинбайгаа гадаад улсын болон олон улсын байгууллага, түүний салбар нэгжийн удирдах бүрэлдэхүүнд орох;

 

27.1.15.шүүгч багшлах болон эрдэм шинжилгээний ажил гүйцэтгэхээс бусад хуулиар тогтоосон үүрэгт нь үл хамаарах ажил, албан тушаал хавсрах;

 

27.1.16.шүүгч улс төрийн аливаа байгууллагын удирдах болон бусад албан тушаал эрхлэх,улс төрийн байгууллага, сонгуульд нэр дэвшигчийн талаар олон нийтэд хандаж үг хэлэх, сонгуулийнх нь сурталчилгаанд оролцох, улс төрийн сонгуульд нэр дэвшигчид санхүүжилт олжөгөх,хандив өгөх;

27.1.17.хэргийн нөгөө талыг байлцуулахгүйгээр нэг талтай уулзах;

27.1.18.шүүгч нь хэргийн оролцогч болон бусад этгээдтэй харилцахдаа шүүхийн нэр хүнд, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд сөргөөр нөлөөлж болох хувийн харилцаатогтоох;

 

27.1.19.шүүгч хэргийн оролцогч болон бусад этгээдтэй албан үүргийнхувьд харилцахдаа зүй бус авирлах;

 

27.1.20.шүүгч амь нас, эрүүл мэнд, өмч хөрөнгөө гэмт халдлагаас хамгаалах зорилгоор олгосон бие хамгаалах тусгай хэрэгслийг зориулалтын бусаар ашиглах, бусдад ашиглуулах.

 

27.2.Баяр ёслолын арга хэмжээ, албан томилолтын болон албан ёсны бусад арга хэмжээтэй холбогдуулан бусдаас шүүгчид өгсөн бэлэг сэлтийг төрийн өмчид тооцох бөгөөд хуулиартогтоосон журмаар өөрөө худалданавах саналаа гаргаагүй бол шүүгч тэдгээрийг өөрийн ажиллаж байгаа шүүхэд акт, баримттайгаар хүлээлгэн өгнө.

 

28 дугаарзүйл.Шүүгчийн иргэний эрхэд тавих хязгаарлалт

28.1.Шүүх эрх мэдлийн бие даасан, шүүгчийн хараат бус, халдашгүй байдлынүндсэн зарчмаас хамааран шүүгчийн хувийн буюу иргэний эрхэд дараах хязгаарлалт тогтооно:

 

28.1.1.улс төрийн намд харьяалагдах;

28.1.2.улс төрийн нам, олон ни

Нийтэлсэн shez   Үзсэн: 1 437  
ХЭВЛЭХ
Төсөөтэй мэдээлэл:
Иргэн танд
Санал асуулга
 

Ярилцлага

Та шүүхэд итгэдэг үү?


 
 
Хандалт
Бидэнтэй нэгдээрэй
«    Наймдугаар сар 2017    »
MonTueWedThuFriSatSun
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031